Norman Davies urodził się w 1939 roku w Bolton w północnej Anglii. Z pochodzenia jest Walijczykiem. Studiował w Magdalen College w Oksfordzie, w Grenoble, w Perugii, w University of Sussex i na Uniwersytecie Jagiellońskim. Tu właśnie przygotował rozprawę doktorską poświęconą wojnie polsko-bolszewickiej (White Eagle, Red Star. The Polish-Soviet War 1919-1920, London 1972). Praca ta została wydana w Polsce w tzw. drugim obiegu dopiero po kilkunastu latach. Oficjalnej publikacji, nakładem Znaku, pt. Orzeł biały, Czerwona gwiazda doczekała się w roku 1997.

Historia doświadczeń Daviesa z państwami "bloku wschodniego" była bardzo ciekawa. Nie od razu jego zamiarem był przyjazd do Polski, pomógł tu przypadek. Jako młodzieniec w 1957 roku Davies, wraz z przyjaciółmi, powziął zamiar dotarcia samochodem do Istambułu. Droga wiodła przez Węgry, gdzie podróżnicy zostali zatrzymani przez tamtejszą służbę bezpieczeństwa, posądzeni o szpiegowanie i odstawieni do Jugosławii. Miało to takie konsekwencje, że w kilkanaście lat później Davies, pragnąc jechać do Rosji, nie otrzymał wizy. Zdołał dotrzeć do Polski. Tu znalazł nowych przyjaciół i poświęcił się studiom historycznym na UJ. Związał się mocno z Krakowem. Obecnie jest doktorem honoris causa UJ i honorowym obywatelem tego miasta.

Swoimi tekstami i walką o historyczną prawdę zdobył uznanie Polaków. Jest doktorem honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego, honorowym obywatelem miasta Lublina, prezydent Edward Raczyński udekorował go orderem "Polonia Restituta", a niedawno odznaczył go także premier Jerzy Buzek. Norman Davies jest więc w Polsce częstym gościem, a jego obecna praca nad historią Wrocławia nadal wiąże go z naszym krajem.

Ciekawostką w życiu Daviesa może być dla Polaków to, że dzieła, które u nas przynosiły autorowi uznanie, na Zachodzie i w Ameryce budziły ożywioną dyskusję, rodziły obok uznania równie silne głosy sprzeciwu. Pomnikowa historia Polski God's Playground. A History of Poland (1981), która w Polsce stała się absolutnym bestsellerem (Boże igrzysko. Historia Polski, Znak 1989-1991), uzyskując dotychczas nakład przeszło 150 000 egzemplarzy, ściągała na autora niejednokrotnie gromy nieprzychylnie nastawionych do Polski historyków amerykańskich żydowskiego pochodzenia. Słynna jest już przygoda Daviesa z uniwersytetem w Stanford, na którym Davies starał się o profesurę. Profesury nie otrzymał, a zarzuty dotyczyły właśnie rzekomego "polonofilstwa" historyka, który przecież w swoich pracach nie szczędził Polsce słów gorzkich i prawdziwych.

Oczywiście o wiele częściej Davies spotyka się z uznaniem i sympatią w wielu częściach świata. Poprzez swoje prace, mimo początkowych przykrości, zdobył sobie poważanie jako naukowiec, można wręcz powiedzieć, że jest jednym z tych ludzi, dzięki którym współczesna ocena historii ulega ogromnym przemianom, przede wszystkim w samej Europie.

W 1971 Davies został wykładowcą, a od 1985 profesorem zwyczajnym School of Slavonic and East European Studies Uniwersytetu w Londynie. Jest członkiem The British Academy i członkiem korespondentem Akademii Umiejętności w Krakowie. Współpracował m.in. z "The Times", "New York Review of Books", "The Independent" oraz z BBC.

Inne jego książki to Poland, Past and Present: a Bibliography of Works in English (1976), Heart of Europe: a Short History of Poland (1984, wyd. pol. Serce Europy, "Aneks" 1995), książka, która krótko i przystępnie przybliża czytelnikom historię Polski, ale także książka pełna interesujących ocen dotyczących losów kraju, jego miejsca w Europie i jego władców.

Miejsce szczególne w całej dotychczasowej pracy Normana Daviesa zajmuje monumentalna Europa. Jest to dzieło, które poruszyło całą Europę. Spotkało się z żywą reakcją, z lawiną krytyki i jeszcze większą lawiną pochwał. Książka pojawiła się w szczególnym dla Europy momencie dziejowym - w chwili formowania się Unii Europejskiej i niezwykłej integracji gospodarczej i kulturalnej państw naszego kontynentu. Tym, co w dziele Daviesa najbardziej niezwykłe, jest perspektywa, z której zostało ono napisane. Jest to mianowicie, co podkreśla wielu krytyków, "książka o całej Europie". Historia Polski, Węgier, Czech i wielu innych krajów uznawanych przez lata za znajdujące się w orbicie wpływów rosyjskich, za zacofane czy wręcz barbarzyńskie, została opisana na równych prawach z historią Francji, Niemiec, Anglii czy Rosji. Tym samym Davies stworzył wyłom w europejskiej historiografii; dla wielu jego wizja Europy ma wręcz charakter polityczny.

W 1996 roku Norman Davies przeszedł na emeryturę, poświęcając się wyłącznie pisaniu oraz - niechętnie - promocji swoich książek. Niedawno wydał The Isles. A History (1999), czyli Historię Wysp Brytyjskich. To kolejna książka, która zmusza historyków, głównie brytyjskich, do zmiany spojrzenia na swój kraj, na jego historię i korzenie tworzących go narodów. Davies, od dawna zresztą, przepowiada rozpad brytyjskiej Korony.

W 2002 roku nakładem wydawnictwa Znak ukazała się, przygotowana wspólnie z Rogerem Moorhouse’em monografia Wrocławia - Mikrosmos. Portret miasta środkowoeuropejskiego. Wrocław * Breslau * Vratislavia.

15 kwietnia 2003 ukazała się polska edycja The Isles. A History - Wyspy. Historia. Przy okazji premiery książki, będącej monumentalną i przełomową monografią Wysp Brytyjskich i zamieszkujących je narodów, Norman Davies odwiedził Polskę i spotkał się z czytelnikami w Krakowie, Opolu, Katowicach, Lublinie, Warszawie, Szczecinie, Poznaniu, Bydgoszczy, Toruniu, Gdańsku, Gdyni i w Sopocie.

Jesienią 2003 roku Norman Davies otrzymał tytuł Doctora Honoris Causa Uniwersytetu Jagiellońskiego i przez kilka tygodni przebywał w Polsce.

1 sierpnia 2004 o godz. 17.00 rozpoczęła się sprzedaż Powstania’44. Pierwsze 30 tysięcy nakładu rozeszło się w ciągu 24 godzin. Wydaje się, że to dzieło rozpoczęło w Polsce wielki boom na książki historyczne takie jak Gorzka chwała czy Sprawa honoru. Samego Powstania`44 sprzedano 130 tysięcy egzemplarzy. Wychodząc naprzeciw zainteresowaniu czytelników, Znak w lutym 2006 wydał książkę w miękkiej oprawie.

Dokładnie rok po premierze Powstania w księgarniach pojawiła się książka Jak powstało Powstanie’44, w której Norman Davies opisał kulisy pracy nad monumentalnym dziełem. Zaprezentował przy tym czytelnikom w lekki i dowcipny sposób fragment swojej biografii.

W 2006 roku Wydawnictwo Znak wznowiło poszerzone o dwa nowe rozdziały głośne Boże igrzysko. Natomiast w tym roku swoją polską premierę będzie miała książka Europa – między Wschodem a Zachodem.

W marcu 2007 roku Norman Davies otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego.

---

Uzupełnieniem tego nazbyt może krótkiego życiorysu mogą być następujące teksty, prezentujące Daviesa ciekawym i lekkim piórem świetnych autorów:

Radosław Januszewski i Jan Strękowski
• TĘDY PRZESZLI NORMANOWIE
"Życie" nr 141, 20.06.1999.

Krzysztof Masłoń
• W OBIEKTYWIE NORMANA DAVIESA
"Magazyn Literacki" nr 10, 10.2000.