U źródeł fenomenu Manchesteru United leży jego wyjątkowa historia. Biografia Normana Daviesa (który kibicuje grającemu w Division One Boltonowi) jest z najsłynniejszym klubem na Wyspach nierozerwalnie związana. W 1958 roku, gdy zespół wracał z meczu z Crveną Zvezdą Belgrad, ośmiu piłkarzy zginęło w katastrofie lotniczej nad Monachium. Ówczesny trener Matt Busby wiele tygodni walczył w szpitalu o życie. Gdy wrócił do zdrowia, publicznie obiecał, że odbuduje drużynę. Dziesięć lat później "Czerwone Diabły" zdobyły Puchar Europy. Wśród ofiar katastrofy był najstarszy brat ojca Normana Donny, dziennikarz gazety "Manchester Guardian", który nie tylko znakomicie pisał na przeróżne tematy - o sporcie, operze, literaturze i muzyce - ale także świetnie grał w piłkę nożną i krykieta. Stryj wywarł ogromny wpływ na kształtowanie osobowości i zainteresowań Daviesa, zaraził go fascynacją futbolem i zapalił do pisania. "Był moim ideałem" - wspomina angielski historyk.

- Pamięć o niej jest ciągle żywa, rzekłbym nawet, że zajmuje ważne miejsce w świadomości fanów. Nie może być inaczej, bo katastrofę przeżyło wielu wybitnych piłkarzy, z Bobbym Charltonem na czele. To symbol angielskiego futbolu - mistrz świata z 1966 roku, uhonorowany przez królową tytułem szlacheckim. Często pojawia się w mediach, jest aktywny publicznie i każdym wystąpieniem przypomina o czasach, gdy nasza piłka była najlepsza na świecie. Każdy kibic, nie tylko MU, wie, że klub z Old Trafford, który obecnie nie ma konkurencji na Wyspach, 40 lat temu przeżył moment "zerowy". Zespół legł w gruzach i nie wystarczało go przebudować, trzeba było budować go od początku.

- Nie rozumiem tych argumentów. Ja bym powiedział, że jest odwrotnie. 40 lat temu mój stryj, wówczas znany pisarz, należał do grupy dziennikarzy, którzy połączyli sport z kulturą wysoką. Potrafił napisać relację z meczu tym samym językiem co recenzję ze spektaklu teatralnego czy opery. Nieżyjący już szef mojego stryja, lider szkoły takiego stylu pisania, był równocześnie krytykiem muzycznym i dziennikarzem piszącym o krykiecie. To, co działo się na boisku i wokół niego, potrafił wpisać w szerszy kontekst kulturowy. Dzięki temu można było promować sport jako sposób na życie, w którym rozwój fizyczny jest równie ważny, jak rozwój intelektualny i duchowy. Dzisiaj nikt już nie ma tak szlachetnego stosunku do piłki nożnej. Liczą się pieniądze, pieniądze i pieniądze, a handel koszulkami i gadżetami czasami wydaje się najważniejszą działalnością klubu.

- Koszulka "Czerwonych Diabłów", którą chce mieć prawie każdy chłopak z Manchesteru, kosztuje 40 funtów, czyli około 70 dolarów. Jej zakup dla wielu rodziców z niższych klas społecznych oznacza bankructwo - normalny T-shirt jest dziesięć razy tańszy. Roy Keane narzeka, ale między innymi to wskutek jego ogromnej gaży gadżety i bilety są tak drogie. On tygodniowo zarabia więcej niż ja - jako profesor - rocznie. Rzeczywiście można się zgodzić, że piłka staje się elitarna, ale tylko w sensie ekonomicznym.

- Nie wiem, czy Beckham dostałby aż tyle. Wiem natomiast, że obecnie żąda od działaczy co najmniej potrojenia swoich dochodów. Ale nie tylko pieniądze grają rolę. Wystarczy przyjrzeć się piłkarzom, by zrozumieć, dlaczego nie palą się do wyjazdu. Beckham - poza tym, że świetnie gra w piłkę - to bardzo prosty chłopak. Słyszał go pan kiedyś? On bardzo słabo mówi po angielsku, więc jak by miał nauczyć się włoskiego? Niech się pan nie śmieje, ja nie żartuję. Nawet przed kamerami wygląda na bardzo zagubionego, więc wyjazd do obcego kraju nie może być dla niego atrakcyjny. Poza tym na Old Trafford jest wyjątkowy klimat, a założenie koszulki Manchesteru United to przyjęcie do elity. Dla Anglika być kimś w tym klubie to prestiż nieporównywalny z byciem gwiazdą gdzieś daleko, we Włoszech.

- To fenomen taki sam jak ten, że Manchester United przyciąga nie tylko miejscowych kibiców, ale i z całego świata. Ma fankluby i w Argentynie, i w Chinach, które zresztą piłkarze "Diabłów" odwiedzali już kilkakrotnie, bo kibicuje im tam pół miliona ludzi. Myślę, że u źródeł tego fenomenu leży przede wszystkim wyjątkowość historii tego zespołu, legenda, która towarzyszy mu od kilkudziesięciu lat. To klucz do wyjaśnienia światowego zasięgu popularności i niezmiennie wysokiej formy zespołu z Old Trafford. Każdy piłkarz chce grać na tym stadionie, poczuć jego niepowtarzalną atmosferę. Drugi atut to szczęście do wielkich osobowości. Kiedyś był nią Busby, dzisiaj Ferguson. Obaj pracowali w klubie kilkanaście lat, zdobywając władzę niemalże absolutną, a w lepsze ręce nie mogła ona trafić. Ich wielkość widać i na boisku - Busby i Ferguson to znakomici taktycy - i poza nim - obaj to świetni organizatorzy umiejący wprowadzić żelazną dyscyplinę. No i obaj mieli pieniądze.

- W XIX wieku brytyjska klasa robotnicza dzieliła się na dwie części - katolicką, którą tworzyli głównie uczestnicy masowych migracji z Irlandii, oraz protestancką, zdominowaną przez Anglików. W każdym wielkim mieście powstawało wówczas kilka klubów, identyfikujących się z jedną lub drugą opcją. Ale w Anglii związki religii ze sportem są już bardzo słabe. Np. Roy Keane jest typowym przykładem importu z Irlandii. Dawną siłę podziały zachowały tylko w Szkocji. W Glasgow nie maleją antagonizmy między katolickim Celtikiem i protestanckim Rangers, tworząc dość niesmaczną atmosferę. Zajadłość widać przede wszystkim w Rangers, które nie przyjmuje do drużyny katolików. Sprowadzenie Włocha Lorenzo Amoruso to ewenement. Jako katolik, mógł grać na Ibrox Park tylko dlatego, że jest obcokrajowcem. W przypadku Irlandczyka byłoby to niemożliwe. Jeden z szefów Rangers stanął nawet kilka lat temu przed sądem pod zarzutem wyśpiewywania sekciarskich kawałków. Na szczęście stolica Szkocji jest niechlubnym wyjątkiem, a nie regułą. Religijne podziały w środowisku piłkarskim zniknęły nawet w tak zapalnym miejscu jak Belfast.

- Być może, czasem wzmaga konflikty lokalne, ale co do problemów fundamentalnych, np. rasizmu, jestem optymistą. Piłka nożna może rozładowywać napięcia, bo jest jedną z niewielu sfer, gdzie Murzyni są postaciami wybitnymi. Andy Cole czy Dwight Yorke są idolami mas. Mój syn np. w swojej piłkarskiej drużynie marzeń umieściłby wielu czarnych zawodników. Zdarza się, że Murzyni są wygwizdywani, obrzucani wyzwiskami, ale to zjawiska marginalne. Jeśli piłkarz będzie strzelał bramki, to niezależnie od koloru skóry kibice go pokochają.

- Nasze tradycje sięgają bardzo odległych czasów. Mówi się nawet, że pojęcie fair play pochodzi od Celtów, którzy uczyli sztuki wojennej przy zachowaniu reguł honoru i uczciwości. Spore zasługi ma specyficzny rodzaj protestantyzmu z XIX wieku (tzw. chrześcijaństwo muskularne), kiedy powstały wielkie szkoły brytyjskie, w których wiara, religia szły ręka w rękę ze sportem. Żeby być dobrym chrześcijaninem, trzeba być silnym i zdrowym, słowem, uprawianie sportu prowadzi do Boga, który stworzył nas na swoje podobieństwo. Niestety, to się zmienia. Do niedawna każda szkoła miała swoje boiska, rozległe place, na których młodzież mogła trenować, ile dusza zapragnie. Teraz szkoły sprzedają te tereny, zwykle atrakcyjnie usytuowane, za duże pieniądze. Sportowe tradycje niszczy też telewizja. Młodzi wolą oglądać Manchester United, niż sami biegać w deszczu.